20 năm Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam với sự nghiệp quy hoạch xây dựng đất nước

Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam (VUPDA) được được Chính phủ thành lập theo Quyết định số 22/1998/QĐ- TTg, là thành viên của Liên hiệp các Hội khoa học Kỹ thuật Việt Nam. Trải qua 20 năm hình thành và phát triển, với tổng số gần 7000 hội viên và 40 Hội cơ sở, chi hội và Hội viên tập thể trên cả nước, Hội đã không ngừng phát triển, lớn mạnh.

Trải qua nhiều thời kỳ, công tác quy hoạch và phát triển đô thị có vai trò rất quan trọng và đồng hành với  sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Chúng ta đã xác định phát triển đô thị là động lực để phát triển kinh tế- xã hội, là nhiệm vụ trọng tâm để các cấp, các ngành tập trung thực hiện. Hơn thế nữa, phát triển đô thị còn đóng góp đáng kể trong trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP), giá trị sản xuất công nghiệp, giá trị xuất nhập khẩu và tiến bộ khoa học – công nghệ, có tác động lan tỏa, thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội. Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nhìn lại thời gian đổi mới, công tác quy hoạch xây dựng ở nước ta đã có nhiều  thay đổi, đóng góp vào tiến trình xây dựng đất nước một cách thiết thực, hiệu quả. Đến tháng 9/2018 cả nước có khoảng 850 đô thị (tỷ lệ đô thị hóa khoảng 38,5%).  Bộ mặt đô thị Việt Nam đã có nhiều khởi sắc theo hướng văn minh, hiện đại. Trong hành trình này, vai trò của các tổ chức xã hội nghề  nghiệp có ý nghĩa hết sức quan trọng. Mỗi hội và hiệp hội tuy có chức năng nhiệm vụ riêng nhưng đều có những đóng góp tích cực cho sự phát triển của đất nước.

Trong 20 năm qua, với thế mạnh là tổ chức xã hội nghề nghiệp, tập hợp các nhà khoa học, các chuyên gia tâm huyết, trách nhiệm, Hội đã đặc biệt quan tâm đên công tác tư vấn phản biện và giám định xã hội trong công tác quy hoạch và phát triển đô thị

Hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội của Hội đã được dư luận xã hội đánh giá cao bởi tính chủ động, khách quan, khoa học và có tính xây dựng cao.

Có thể dẫn ra một số hoạt động lớn của Hội như sau:

– Tham gia đóng góp ý kiến cho các quy định của pháp luật liên quan đến quy hoạch và xây dựng (Luật, Pháp lệnh, Nghị định…).  Từ nhiều năm nay, Hội Quy hoạch Phát triển Việt Nam đã nhận được nhiều công văn đề nghị đóng góp ý kiến cho các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quy hoạch xây dựng và quản lý đô thị  của Chính phủ, Bộ Xây dựng, các Tỉnh, Thành phố. Những đóng góp của Hội cho Luật Quy hoạch đô thị và gần đây nhất là Luật Quy hoạch và dự thảo Luật Quản lý phát triển đô thị, Luật Kiến trúc đã thực sự hữu ích, hiệu quả cho các cơ quan lập pháp và hành pháp ở các cấp.

–  Công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội các nhiệm vụ quy hoạch, đồ án quy hoạch và các đề án nâng cấp đô thị đã được Hội thường xuyên tham gia.  Hội đã tập hợp các chuyên gia đầu ngành, có kinh nghiệm tham gia phản biện cho đồ án điều chỉnh Quy hoạch xây dựng Vùng Thủ đô ; Điều chỉnh QHXD vùng Thành phố Hồ Chí Minh và vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050; Đóng góp ý kiến và xếp hạng cho các phương án dự thi thiết kế kiến trúc Nhà ga hành khách Cảng hàng không quốc tế Long Thành…

– Trước trách nhiệm đối với xã hội và sự phát triển bền vững của đô thị, Hội luôn quan tâm đến các vấn đề quy hoạch và quản lý phát triển đô thị, đặc biệt là tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Để tham vấn cho các cấp chính quyền các địa phương, các Bộ ngành và định hướng dư luận xã hội về các vấn đề quản lý và phát triển đô thị đang được quan tâm, Hội đã thường xuyên và chủ động tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm. Các ý kiến đóng góp và các kiến nghị đề xuất luôn được Hội tổng hợp làm báo cáo và gửi tới UBND tỉnh/ thành phố, Bộ Xây dựng, các cơ quan có liên quan. Đó là các vấn đề như:  Tổ chức vườn hoa sân chơi trong các khu dân cư ở Hà Nội; Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan với hệ thống hạ tầng đô thị tại các thành phố lớn ở Việt Nam; Giải pháp bảo vệ, phục hồi và phát triển hệ thống cây xanh – mặt nước Thành phố Hà Nội; Đô thị hóa và phát triển nông nghiệp ven đô; Thúc đẩy thực thi quyền của người khuyết tật trong tiếp cận và sử dụng công trình xây dựng; Vai trò và giải pháp phát triển hệ thống đường sắt nhẹ của các thành phố lớn trong quá trình đô thị hóa tại Việt Nam; Chỉnh trang đô thị và cải tạo môi trường Sông Kim Ngưu; Quy hoạch tổng mặt bằng ga ngầm C9 – Ga Hồ Hoàn Kiếm … Tại các buổi hội thảo và tọa đàm, Hội đã thu nhận được nhiều ý đóng góp của các chuyên gia và các nhà khoa học. Các ý kiến góp ý đều xác thực, cụ thể và kịp thời và nhận được sự đồng tình của xã hội và được các cơ quan quản lý nhà nước nghiên cứu, xem xét và đưa ra các giải pháp điều hành và quản lý phù hợp với VBQPPL và quy hoạch được phê duyệt.

Công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế cũng là thế mạnh của Hội trong suốt thời gian qua và có nhiều đóng góp trong công tác đào tạo lại đội ngũ cán bộ quy hoạch và quản lý đô thị tại các địa phương. Năm 2013- 2014, trong khuôn khổ dự án hợp tác với tổ chức quốc tế KOICA Hàn Quốc “Xây dựng năng lực Quản lý  hành chính Đô thị tại 10 quận nội thành Thành phố Hà Nội”, Hội đã tổ chức được 22 khóa đào tạo ngắn hạn cho hàng trăm lượt cán bộ công chức thuộc 10 Quận Nội thành Hà Nội về 6 lĩnh vực: Quản lý nhà nước về kinh tế đô thị; Quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị; Quản lý nhà nước về môi trường đô thị; Quản lý nhà nước về giao thông đô thị; Quản lý nhà nước về văn hóa đô thị; Quản lý nhà nước về xã hội đô thị.  Cũng trong thời gian này, Hội đã phối hợp với tổ chức UN HABITAT và Tổ chức hợp tác quốc tế Hàn Quốc KOICA tổ chức khóa đào tạo: “Quy hoạch cho lãnh đạo thành phố Hà Nội” cho lãnh đạo các Quận, Huyện, Sở Ban Ngành thành phố Hà Nội.  Kết quả các học viên được tiếp cận một cách đầy đủ, toàn diện về các nội dung và thông tin có liên quan đến công tác quy hoạch và quản lý đô thị. Nhiều kinh nghiệm đã được chia sẻ và trao đổi trong quá trình thảo luận nhóm. Điều này giúp cho các học viên có thêm kinh nghiệm khi đưa ra các giải pháp để giải quyết công việc trong lĩnh vực công tác của mình.

Nhận thức tầm quan trọng trong việc cung cấp kiến thức, nâng cao trình độ nghề nghiệp cho đội ngũ kiến trúc sư, nâng cao nhận thức cộng đồng về công tác quy hoạch và phát triển đô thị, Hội đã thành lập Tạp chí Quy hoạch Đô thị– cơ quan ngôn luận của Hội. Tạp chí được phát hành với nhiều bài viết tập trung vào các vấn đề quản lý phát triển đô thị, ứng phó với biến đổi khí hậu, lý luận phê bình, các bài học kinh nghiệm về quy hoạch phát triển xây dựng đô thị của các đô thị của Việt Nam và thế giới. Đây là một Tạp chí chuyên ngành đã nhận được sự quan tâm và đón nhận của những người trong nghề và xã hội.

Trong các buổi gặp gỡ và làm việc với Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành và các địa phương, các hoạt động của Hội luôn được đánh giá cao và nhận định Hội là một tổ chức xã hội nghề nghiệp có uy tín và có nhiều đóng góp trong công tác quy hoạch và phát triển đô thị. Với thành tích đó, Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt nam đã vinh dự được nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng 3 (năm 2009), Huân chương Lao động hạng 2 (năm 2013); Hội đồng Trung ương  Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam tặng Cờ thi đua xuất sắc và Bằng khen nhiều năm liền. Là đơn vị hoạt động dưới  sự bảo trợ Bộ Xây dựng, Hội cũng được ghi nhận là đơn vị hoạt động hiệu quả, thiết thực trong công cuộc xây dựng đất nước của ngành xây dựng, trong đó có sự đóng góp không nhỏ của các đơn vị, tổ chức và các cá nhân đến từ Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam.

Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam bằng sự uy tín của mình, năm 2010 Hội chính thức tham gia Hội Quy hoạch châu Á- Thái Bình Dương bao gồm có 4 Hội: Hội Quy hoạch Việt Nam, Hàn Quốc,  Nhật Bản và Đài Loan. Với hình thức luân phiên đăng cai tổ chức, năm 2014, Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam đã tổ chức thành công Hội thảo quốc tế với chủ đề “Quy hoạch vùng các thành phố lớn”. Hội thảo đã tiếp đón trên 300 đại biểu quốc tế và đại biểu trong nước. Đến năm 2018, Hội Quy hoạch Việt Nam lại được trao quyền đăng cai tổ chức Hội nghị thường niên và hội thảo quốc tế “ Chiến lược và giải pháp phát triển đô thị thông minh” được tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh diễn ra từ ngày 23/8- 25/8/2018. Với kinh nghiệm tổ chức, lòng hiếu khách và tình cảm chân thành của chủ nhà, hội thảo đã đón tiếp gần 500 đại biểu quốc tế và trong nước, để lại trong lòng các vị khách những kỷ niệm đáng nhớ và những ấn tượng tốt đẹp.

Nhân dịp 20 năm ngày thành lập Hội (1998 – 2018), việc nhắc nhớ lại những kết quả đạt được của Hội trong thời gian qua trên các lĩnh vực tư vấn, phản biện xã hội, nghiên cứu khoa học và đào tạo, hợp tác quốc tế là những ghi nhận, khẳng định vị thế của Hội trong thành tựu chung của công tác quy hoạch và phát triển đô thị.

Đây cũng là dịp để chúng ta cùng nhau tôn vinh các đồng chí nguyên là lãnh đạo Hội qua các thời kỳ, đồng thời động viên các nhà Quy hoạch, Kiến trúc, Xây dựng, các nhà khoa học, các chuyên gia và các doanh nghiệp tham gia tích cực vào công tác xây dựng và phát triển đô thị với tâm huyết cũng như tinh thần trách nhiệm cao nhất cho sự phát triển bền vững của Đô thị Việt Nam, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hoá-hiện đại hoá, nhằm xây dựng đất nước ta ngày càng “Đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như nguyện ước của Bác Hồ kính yêu.

Với những thành tích đạt trong suốt 20 năm qua, tôi tin tưởng và hy vọng rằng Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam tiếp tục sẽ có nhiều đóng góp và hiệu quả hơn vào sự nghiệp phát triển đô thị Việt Nam, trước mắt là tham gia đóng góp ý kiến cho Dự thảo Luật Quản lý phát triển đô thị và các Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Quy hoạch, đồng thời tổ chức thành công Giải thưởng Quy hoạch quốc gia lần thứ nhất, 2018, tiến tới tổ chức thành công Đại hội Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam lần thứ V (nhiệm kỳ 2019-2024).

KTS Trần Ngọc ChínhChủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam